Afscheid nemen

Afgelopen maanden hebben we op verschillende manier van mensen afscheid moeten nemen. Een gezin verhuisde naar Limburg, een moeder met kind vertrok naar een streng Islamitisch land, een echtpaar vertrok om als zendingswerkers te werken in Mozambique en iemand stierf na een lange lijdensweg. Stuk voor stuk ingrijpende momenten van afscheid. In een kleine gemeente als de Havenkerk voel je het afscheid intens. Afscheid maakt verdrietig. Zeker als iemand afscheid moet nemen van het leven. Maar ook als je weet dat de ander in een moeilijke, zo niet onmogelijke situatie terecht komt!
Aan het begin van de zomer, toen het gezin afscheid nam om te verhuizen zongen de kinderen in de kerk een liedje met de tekst 'er is een God die geen afscheid neemt'. Een liedje met zo'n prachtige eenvoudige diepe tekst. Op dat moment zat ook de moeder in de kerk die wist dat ze met haar dochter afscheid moest nemen van de mensen in de kerk omdat ze verhuizen moest naar haar land van herkomst. Als ik nu contact met haar heb dan hoor ik alleen maar dat ze het erg zwaar heeft. Zij en haar kind zijn christen geworden, maar dat wordt door de familie en de overheid niet geaccepteerd. Frustrerend om de nood te horen, maar verder niets te kunnen doen voor mensen die je zo goed kent. Dan denk ik maar weer aan het simpele kinderliedje: er is een God die geen afscheid neemt...

15 jaar De Haven

15 jaar geleden is stichting De Haven opgericht.  De Haven geeft vanuit christelijke bewogenheid hulp aan prostituees. Ze hebben er voor gekozen om dit jubileum op bijzondere wijze te vieren: niet met een feest, maar met de uitgave van 2 boekjes. Een boekje voor 'de achterban', mensen die belangstelling hebben voor het werk van De Haven met verhalen van (ex)prostituees en vrijwilligers en een boekje voor vrouwen in de prostitutie. Als oprichter van De Haven heb ik ook een stukje voor het (eerste) boek mogen schrijven. Als voorsmaak van het boek volgt hieronder mijn bijdrage. Het boek is te bestellen via http://www.stichtingdehaven.nl/. Daar leest u ook hoe je een gift kunt overmaken voor dat andere mooie boek!

Geraakt

Ongeveer 25 jaar geleden kwam ik als jong groentje uit de provincie wonen in Den Haag. Mijn missionaire bevlogenheid bracht me naar een buurt, waar weinig mensen wilden wonen, aan de rand van de hoerenstraat. Ik keek naar de prostitutie zoals de meeste (kerk)mensen er naar zullen kijken: het is een vreemde, onbekende wereld waar je niets mee te maken wilt hebben.

Hoewel ik het goed vond om te wonen aan de rand van de prostitutiewereld, vermeed ik het angstvallig om in die straat te komen. Maar jaren later, ik was inmiddels dominee in het keurige Katwijk, is mijn leven zo geleid dat ik pastor werd van de prostituees uit die straat en ik het initiatief kon nemen tot het oprichten van De Haven. Een onbekende wereld ging open. Achter die façade van een duistere, zondige buitenkant bleken echte mensen te leven: je kon gewoon met ze praten, het waren eigenlijk gewone mensen net als ieder ander en het meest schokkende was misschien nog wel… de meeste vrouwen geloofden in God!

Ik heb veel van de vrouwen achter de ramen geleerd. Ik heb geweldige kracht gezien waarmee vrouwen zich staande houden in een keiharde wereld. Ik heb geleerd dat je naar zonde niet alleen kunt kijken als een probleem van individuen, maar dat er ook zondige structuren zijn waar mensen slachtoffer van worden. Maar ook heb ik geleerd dat je niet in makkelijke zwart-wit schema’s kunt denken, ook uitgebuite vrouwen zijn niet altijd alleen maar slachtoffer maar hebben ook eigen verantwoordelijkheden. En ik heb ervaren dat het voor de relatie met God niet uitmaakt of je nu dominee bent of prostituee… voor beiden is het vaak zoeken, en voor beiden kan God een geweldig houvast zijn! Zolang je van de buitenkant aankijkt tegen de prostitutie is het één duistere wereld, maar kom je daarbinnen en leer je mensen kennen dan blijken prostituees ook opeens gewone mensen te zijn. Mensen met mooie en minder mooie kanten, mensen met hele gewone dagelijkse zorgen waar aandacht voor nodig is, ja mensen van wie je kunt houden!

Ondertussen ben ik al weer een jaar of 8 weg bij de Haven. Af en toe komen er wel vrouwen via de Haven naar de Havenkerk, waar ik nu pastor ben. Maar dan ontmoet ik hen volkomen los van de prostitutiewereld. Ik heb nog altijd een zwak voor de mensen die ik in mijn tijd in de Haven heb leren kennen. Maar ik merk dat ik ook weer anders tegen de prostitutiewereld ben aan gaan kijken. Zo heb ik met een schok gemerkt dat ik in mijn tijd als pastor van de Haven de prostitutie vrij gewoon ben gaan vinden, terwijl het wel degelijk recht tegen Gods mooie bedoeling met seksualiteit ingaat en het een wereld is waar duisternis heerst. Tegelijk heb ik mezelf er op betrapt dat ik nu weer makkelijk denk of spreek over prostituees als een groep. Zo werkt het vaak: dat we een oordeel hebben over een groep mensen terwijl we ze niet echt kennen. O zo makkelijk is dat. Je hebt een idee dat je wel weet hoe het zit, totdat je een individu uit die groep leert kennen, een echt mens. Dan blijken er allerlei nuances en kleuren te bestaan, vreselijk ingewikkeld. Maar wel echt.

Ik ben ontzettend blij dat het werk van De Haven is doorgegaan. Het is zo belangrijk dat er vrouwen zijn die op grond van gelijkwaardigheid de medemens in de prostitutie willen ontmoeten. Als wij menen iets te kunnen zeggen over prostituees of de wereld van de prostitutie kunnen we niet zonder de verhalen van de vrouwen van De Haven. Want in die verhalen komen unieke mensen tot leven.

Peter Strating

Ninevé

Vandaag een intrigerend boek gelezen: Nineve van Rick de Gier. De hoofdpersoon van Nineve is Daniel die in een benauwd evangelisch milieu is opgegroeid waar de deuren naar de wereld gesloten zijn. Maar als Daniel met popmuziek in aanraking komt maakt hij een soort bekering naar de wereld. Het komt tot een breuk met de wereld waar hij uitkomt. Maar in zijn nieuwe wereld van films en muziek blijft zijn verleden hem steeds achtervolgen. Hij wordt tegen zijn zin in zanger/songwriter van een band met de prachtige naam The revival songbook, waarvoor hij liedjes maakt die geïnspireerd zijn op Opwekkingsmelodieën.
Ninevé wijst natuurlijk op het verhaal van Jona. Jona is iemand die vlucht voor zijn roeping. Zo ervaart Daniël tegen wil en dank zijn leven ook telkens weer. Hij sluit zich in zijn kamer op als Jona in de walvis.
Ik vond het een beklemmend boek omdat het scherp dwaasheid van de (evangelische) kerkcultuur laat zien. Een kerkcultuur die ook als Jona vlucht voor zijn roeping door zich afzijdig van de wereld te laten. Maar het is ook een boek die voorzichtig een perspectief laat zien. Op de laatste bladzijde wordt Daniel in een apart tafereel meegevoerd door Jezus in een bloedrode Cadillac. Het laatste stukje lopen ze een berg op. Daniel snapt niet helemaal wat hem overkomt. Hij denkt dat het einde van de wereld gekomen is en dat zijn rol is uitgespeeld. Maar Jezus nodigt hem uit een bijrol op zich te nemen. Vanaf de berg laat Jezus de stad zien waar hij op dat moment is (Vancouver) en wijst hem op de schoonheid ervan. Zo komt het boek weer terug bij het begin waar de laatste verzen van het bijbelboek Jona als een motto staat opgetekend.
Het boek rekent af met kerkcultuurtjes. Het doet me een beetje denken mijn wereld van vroeger: met een vleugje humor herken ik de discussies op de jeugdvereniging en de films van de koffiebar. Intrigerend vind ik de worsteling van Daniel die niet loskomt van zijn verleden en nooit zichzelf durft te laten zien, ja eigenlijk zelf niet eens weet wie hij is...  hoe bevrijdend is de vreemde Jezus in het boek, die zich niet drukmaakt over de kloof tussen kerk en wereld maar gewoon de wereld inspirerend vindt. Het boek daagt uit om je niet zo druk te maken over de grote reddersrol die je msschien voor jezelf hebt uitgedacht, maar wel om na te denken over je eigen bijrol in de wereld die Jezus liefheeft.

Sporten op het Oranjeplein

Terwijl ik genoot van een heerlijke vakantie hebben anderen er de afgelopen weken voor gezorgd dat er heel veel gebeurde in de Havenkerk, met als hoogtepunt van deze zomer een sportweek op het Oranjeplein in samenwerking met Athletes in Action. Een week lang is er gesport en gespeeld met veel kinderen uit de buurt. Wie er een kleine indruk van wil zien moet het mooie filmpje bekijken dat op de eerste dag gemaakt is (http://www.youtube.com/watch?v=cCD8rIyaS3c). Tientallen kinderen hebben genoten. Het was bijzonder om als kerk zo iets moois te doen in de buurt. Na de vakantie hopen we er mee verder te gaan en de kinderen die meegedaan hebben uit te nodigen voor onze Havenkidsclub en tienerclub. Daarnaast hopen we nieuwe activiteiten voor de tieners te kunnen ontwikkelen. Fijn dat we als kerk gebruik konden maken van de expertise van Athletes in Action en van de bereidwillige hulp van verschillende kerken uit Den Haag. Je kunt als kleine kerk niet alles alleen, maar samen met anderen blijken er geweldig mooie dingen mogelijk!

Alpen 2011

Afgelopen dagen heerlijk met een aantal vrienden gefietst in de Alpen waar we 3 reuzencols hebben bedwongen: de Madeleine, Glandon en Galibier (ter geruststelling: niet allemaal op 1 dag, maar gedurende 3 achtereenvolgende dagen). Vorige week heb ik in de Nebokerk (waar een aantal van deze vrienden naar de kerk gaan) het fietsen van een uit de 'Tour' beroemde alpencol als voorbeeld gebruikt voor het navolgen van Christus: soms is het afzien en denk je 'waar ben ik aan begonnen', maar als je boven bent geeft de inspanning een fantastisch gevoel! Ook al kom je als laatste aan, getuige de foto van mijn aankomst boven op de Glandon.

Ontmoetingsplek

Het is al weer een tijd geleden dat ik mijn laatste bericht heb gepost. Hoog tijd voor een nieuwe. Op zich heb ik de afgelopen maand genoeg meegemaakt, maar ja... niet alles is natuurlijk geschikt voor de openbaarheid. Dat geldt wel voor wat gedachten naar aanleiding van een boek dat ik gelezen heb. het gaat om 'The Shaping of Things to Come' van Alain Hirsch en Michael Frost. Zij hebben een mooi boek geschreven over incarnational mission. In het kort komt het er op neer dat ze met die term bedoelen dat je niet steeds bezig moet zijn mensen naar jouw kerk toe te bewegen, maar dat je als christenen in de wereld moet trekken, om onder de mensen te zijn om zo het licht van Jezus in de wereld te laten schijnen. Ze brachten me op een idee dat ik eerder al 2 keer op een andere manier naar me toe had gekregen. Eén van de effectieve middelen die ze noemen is het beginnen van een winkel in de buurt waar je als kerk thuis wil zijn. Want een winkel is een ontmoetingsplek in microformaat. Christenen en niet-christenen kunnen elkaar daar in een onbevangen setting ontmoeten. Als je een winkel kunt starten met aanbod wat dienstbaar is aan de buurt dan is dat een mooi middel om contacten te leggen in de buurt en mensen te leren kennen.
Eerder had een paar maanden geleden een oudste van de Havenkerk me daar al op gewezen. Hij werkte voor de werkvoorzieningsprojecten van het Leger des Heils in Den Haag. Eén van hun projecten is een tweedehands kleningwinkel in de Schilderswijk. Het was hem opgevallen wat voor een ontmoetingsplek van mensen uit de buurt dat kleine winkeltje was. Even daarna hoorde ik een lezing van een onderzoekster die een half jaar lang een kopieerwinkel had onderzocht. Het was haar opgevallen hoe een belangrijke ontmoetingsplaats deze winkel was voor de buurt. En nu dus voor de 3e keer in korte tijd las ik over het idee van een winkel in een boek. Daar wil ik nog eens iets mee!
Maar wat is er voor nodig? 3 dingen volgens mij: een goed idee en daaraan gekoppeld plan; een ondernemer die enthousiast wordt van dit plan en geld.
Goede ideeën zijn er wel. Ik kan mij voorstellen dat een fietsenwinkel met goedkopen en goede fietsen en een reparatieafdeling een goede toevoeging kan zijn aan de wijk. Maar ongetwijfeld zijn er meer ideeën mogelijk. Een ondernemer die het ziet zitten om in de Schilderswijk een zaak te beginnen ken ik nog niet. En geld... dat moet niet zo'n groot probleem zijn. Het starten van een winkel vraagt investering. Misschien komt de eerste investering niet terug uit de winst, maar als de zaak verder kostendekkend kan draaien is het ok.
Ik weet niet of het er ooit van komt, zo'n winkel. Lege winkelruimte is er genoeg in de Schilderswijk. En wie weet... werkt het al door er over te schrijven en vang ik op deze manier wel de aandacht van een enthousiaste ondernemer die een winkel wil beginnen in de Haagse Schilderswijk. Tot eer van God.

Preken met Pasen

Ik heb net een tijdje zitten denken over het begin van mijn Paaspreek: een pakkend en herkenbaar begin waarmee we iets kunnen ervaren van de verrassing en verwarring die er op de dag van Jezus' opstanding moet zijn geweest. Maar ik ben er mee gestopt. Een herkenbaar vergelijk is er niet. Je kunt het je nog proberen voor te stellen hoe het is dat iemand die je begraven hebt plotseling levend voor je staat, maar ervaren kunnen we het niet. Het is gewoon onmogelijk.
Eerlijk gezegd vind ik preken met Pasen lastig. Aan de ene kant is voor mij het Paasfeest onomstotelijk het hoogtepunt van het jaar in de kerk. Aan de andere kant heb ik ook wel eens het gevoel dat ik de jubel op Pasen wat geforceerd laat klinken. Dit jaar ben ik weer bezig met het Marcusevangelie. Dat is een fascinerend evangelie als het gaat om het Paasverhaal omdat het twee keer wordt verteld. Marcus is een evangelie met twee keer een slot. De eerste keer eindigt het evangelie met grote verwarring. De vrouwen hebben ontdekt dat het graf leeg is en hebben de engel horen zeggen dat Jezus is opgestaan. Dan vluchten ze hollend weg en zeggen tegen niemand iets. Helemaal geen geforceerde jubel dus.
Dan lijkt het wel alsof er iemand is geweest die dit einde van Marcus' boek toch niet zo mooi vond. Of dat nu Marcus zelf is geweest of iemand anders maakt niet zo veel uit. Maar er is een nieuw slot geschreven aan het boek dat veel enthousiaster eindigt met apostelen die het grote nieuws van de Opgestane verkondigen in de wereld. Maar ook dat tweede slot begint met een zinnetje dat wordt herhaald: 'zij geloofden het niet'. Pasen is een ongelofelijk verhaal, volgens Marcus konden mensen het pas geloven nadat ze Jezus hadden gezien.
Hoe moet dat dan met ons? Wij hebben Jezus niet gezien, wij moeten het doen met de verkondiging. Maar afgelopen week heb ik wel een mooi voorbeeld gezien hoe groot de vreugde kan zijn terwijl je slechts kunt leven vanuit het horen. Een Nigeriaanse vrouw uit de kerk kwam deze week naar me toe. 6 jaar geleden heeft ze haar kinderen bij haar familie achter gelaten. Haar oudste zoon, die nu 20 is, probeerde 2 maanden geleden zijn ellendige omstandigheden in Nigeria te ontvluchten en ging op avontuur op weg naar Europa. Ik vermoed dat hij ging met de grote wens naar zijn moeder te gaan. Hij strandde in Lybie toen daar de opstand begon. Wekenlang hoorde ze niets van hem. Maar nu heeft ze het bericht gekregen dat hij leeft en terug is in Nigeria. Dolblij was ze vanwege dit goede nieuws! Ze heeft hem niet gezien, ze weet zelfs niet of er ooit een moment komt dat ze haar zoon weer ziet hier op aarde. Maar hij, waar ze zich zorgen om maakte, leeft!
Vreugde kan wel zonder te zien. Als je maar zeker weet dat het waar is.