klooster

Vorige week heb ik doorgebracht in het Benedictijner klooster in Vaals. Voor mij was het een eerste kennismaking om als gast in een klooster te verblijven. Ik wilde mijn sabbatical graag beginnen in het klooster om zo direct in een ander ritme te komen. Dat is in een klooster niet moeilijk. De monniken in Vaals houden er 8 gebedstijden per dag op na, te beginnen om 5 uur 's ochtends waarna het doorgaat tot 21 uur 's avonds. De eerste anderhalve dag had ik nog last van onrust, wilde ik steeds iets gaan doen wat in het klooster niet mogelijk was, maar na die anderhalve dag ervoer ik rust en ruimte om me over te kunnen geven aan het ritme van het klooster. Bij vertrek voelde ik een zekere heimwee, ik had moeite om de plek weer los te laten en weg te gaan.
Ondertussen ben ik een aantal dagen verder. Wat heeft het kloosterbezoek mij nu opgeleverd? Voor mij persoonlijk in elk geval een stimulans om discipline aan te brengen in mijn dagritme. Buiten het klooster hoef ik geen 8 gebedstijden per dag aan te houden, maar 3 maal daags lijkt mij voor een dominee geen ongezonde gewoonte: gewoon de dag beginnen met God, halverwege de dag even rust te nemen om stil te staan bij wat God aan het doen is en in de avond een terugblik op de dag en afsluiting. Het lijkt mij al een immense opgave om dat mee te nemen in mijn leven, maar wel waard om me voor in te spannen.
Het andere wat ik meeneem uit het klooster is dat mijn inspanning ook weer relatief is. In het klooster gaat het gebed maar door dag in dag uit, jaar in jaar uit. Wekelijks bidden deze monniken alle psalmen. Voor mij is het een bevrijdende gedachte dat als het in het gewone leven een tijd niet lukt om te bidden dat het daar wel door gaat. Daarom is het goed dat er een paar van dit soort kleine gemeenschappen zijn: mensen die zich hebben toegewijd aan het gebed. Ze doen het voor ons.

Sabbatical

Vandaag begint mij 'sabbatical'. De Havenkerk heeft me in totaal 3 maanden vrij gegeven om uit te rusten en God te zoeken. Omdat ik 3 maanden lang vind om te overzien heb ik het in 2 stukken geknipt: nu eerst 2 maanden en in september nog een maand. Voordeel is daarbij dat de vrijheid over een half jaar is uitgesmeerd. Ik werk in de zomervakantie wanneer er geen vervelende vergaderingen zijn, ga dan ook nog eens op vakantie, en heb dan nog steeds het vooruitzicht van een maand vrij in september.
Regelmatig is me de vraag gesteld: wat ga je dan doen? Ik vind het moeilijk om daar antwoord op te geven. Ik heb wel een stapeltje boeken aangeschaft, maar geen studieprogramma gemaakt. Het moet echt een tijd worden van opnieuw zoeken naar God. Wat ik me heb voorgenomen is dat ik een dagboek bij houd om op te schrijven wat ik denk te horen.
In de kerk wilden ze me daar kennelijk wel in stimuleren. Al vonden ze mijn gerichtheid op ontvangen niet genoeg. Als cadeau kreeg ik gisteren een opschrijfboekje met pen én een soort van reukofferaltaar. Het 'altaar' is gevuld met reukwerk en kan in brand gestoken worden. Dat is de hulp voor mijn gebeden. Het opschrijfboekje is bedoeld om de antwoorden op te schrijven. Ik ben heel benieuwd wat de komende weken mij gaat brengen. Ik heb er zin in. En ik maak vast wel wat mee wat ook mooi is om op deze plaats te delen.
Maar eerst duik ik vanaf morgen even een weekje onder om in de goede modus te komen voor deze sabbatsperiode.

The Passion en Pasen

Donderdagavond zag ik de uitzending van The Passion. Ik vond het een mooie vertolking van het lijdensverhaal door artiesten waar de kerkgangers van de Havenkerk mee weglopen. Verbaasd en verrast was ik door het einde met een opgestane Jezus boven in de Erasmusbrug. Worstelend met mijn Paaspreek denk ik: zo had het toch moeten zijn! De opgestane Jezus die zich triomfantelijk vertoont in Jeruzalem op het plein bij Pilatus of in de tempel voor het hele volk en de priesters. Net zoals Danny de Munk daar bovenop de brug te zien was voor heel die menigte die net nog braaf mee had staan roepen voor Pilatus 'kruisig hem'.
Morgen preek ik over de eerste 8 verzen van Marcus. Dat is toch wel andere koek met een einde in angst en verwarring: vrouwen die bang wegvluchten en niemand iets vertellen over wat ze hebben gezien. De Opgestane zelf zijn we dan nog niet tegen gekomen. Is dat Pasen? Ik hou van een evangelie dat krachtig proclameert: Jezus is opgestaan, Hij leeft! Toch ben ik blij dat het Paasverhaal van Marcus in de bijbel staat. Een verhaal dat gaat over een duidelijk teken, maar in eerste instantie geeft het alleen maar verwarring in plaats van blijdschap. Zoals wij het in de wereld van vandaag vaak hooguit moeten doen met een enkel teken zonder Jezus tastbaar tegen te komen. Een verwarrend geloof, zeker als je geconfronteerd wordt met ellende en dood waardoor geloof alleen vragen oproept en geen antwoorden geeft.
Jezus verscheen na zijn dood niet aan de massa, slechts aan enkele volgelingen. Toch heeft de opstanding zoals in the passion vertolkt werd afgelopen donderdag ook zijn waarde. Zeker als je bedenkt wat Danny de Munck zong als opgestane: 'kom als de wind'... the passion eindigde met pinksteren.

Eropaf!

De Havenkerk komt voor alle activiteiten samen in de Open Hof aan het Om en Bij in Den Haag. Het Om en Bij is in de 19e eeuw gebouwd door de diaconie van de Hervormde kerk. Nog steeds zien de hofjes er prachtig uit. Tegenwoordig worden ze bewoond door alleenstaanden en een aantal van deze woninkjes zijn dus omgebouwd tot kantoor of bijzaal voor de Havenkerk. Oorspronkelijk woonden hele gezinnen in deze hofjeswoningen. Arme mensen mochten in in het begin gratis wonen op voorwaarde dat zij hun huis netjes hielden. Elke week werden de woningen gecontroleerd. Dat klinkt betuttelend en dat was het misschien ook wel. Maar op dit moment ben ik een boek aan het lezen waardoor die betutteling in een iets ander licht wordt gezet. Ik heb de vraag gekregen om voor het blad Opbouw iets te schrijven naar aanleiding van het boek 'Eropaf' van Jos van der Lans. Hij geeft in zijn boek een geschiedenis van het sociasal werk in Nederland in vogelvlucht. Hij laat zien hoe het begon met bemoeizorg in de 19e eeuw. Instanties, zoals de diaconie op het Om en Bij, die mensen controleerden, zeker. Maar tegelijk had het iets goeds: sociaal werkers die bij mensen over de vloer kwamen, de zorgen aanhoorden, de problemen tijdig signaleerden en mensen hielpen om niet in het moeras weg te zakken. Vandaag gaat het vaak anders: woningcorporaties die een paar keer een brief sturen als de huur niet is betaald en na een paar maanden resoluut een traject inzetten van huisuitzetting. Soms zonder dat er persoonlijk contact met de bewoner is geweest. Van der Lans helpt me om voor vandaag het belang te zien van persoonlijk contact met 'sociaal zwakke' mensen. Daar kan de kerk wat mee doen. Juist in een wereld waarin instanties waar mensen van afhankelijk zijn zo zijn geburocratiseerd is het belangrijk dat de kerk persoonlijk contact heeft met mensen. Om de titel van het boek te gebruiken: niet wachten tot er eens iemand in de kerk komt, maar eropaf! mensen opzoeken in hun eigen buurt, hun eigen leefwereld, hun eigen huis. Huisbezoek ook voor de mensen die niet lid zijn van een kerk.

doelgroepenbeleid

Heb je het beleid veranderd? Met deze vraag werd ik afgelopen week geconfronteerd. Beduusd vroeg ik me af wat er met de vraag bedoeld werd. Beleid... welk beleid...? Maar het werd snel duidelijk. We staan als kerk in het boekje dat pas uitgegeven is voor de daklozen in Den Haag. Onder de eetadressen staat ook de Havenkerk met maaltijden op maandag en dinsdag. Eerlijk is eerlijk,daar had ik helemaal niet goed over na gedacht. Heeft dat iets met ons beleid te maken? Ja natuurlijk wel, het gaat er om voor wie onze maaltijden zijn bedoeld. En ze zijn in de eerste plaats voor mensen uit de buurt. Niet voor Jan en alleman uit heel Den Haag. En toen ik gebeld werd door de redactrice van deze uitgave voor daklozen heb ik daar niet over na gedacht.
Tja, en we hebben al een serieus probleem. Want er komen altijd al daklozen eten. Meestal gaat dat goed, maar niet altijd. Vooral niet als er een groepje is die elkaar goed kent en die niet zo bescheiden en beleefd dankbaar een plekje inneemt aan tafel, maar duidelijk hoorbaar aanwezig is. Tijdens de maaltijden is de kerk ook een soort huiskamer van de buurt, waar mensen die een normaal leven leiden zich thuis kunnen voelen. Dat onze maaltijden staan aangeprezen in een gids voor daklozen gaat dus in tegen ons beleid. Ik ben er nu al een paar dagen over aan het denken: waarom heb ik het gedaan? wat wilde ik er mee dat ik het goed vond dat deze gegevens in de gids voor daklozen terecht zouden komen? Het heeft er mee te maken met dat ik voor een aantal van deze gasten een zwak heb. Ik ben blij dat ze komen. En ik vind het zo leuk voor ze dat de kerk in hun gidsje staat. Ik vind zo wie zo dat de kerk in zo'n gidsje niet mag ontbreken! Maar soms geeft het wel problemen. Nu hoop ik maar dat de daklozen niet en masse naar de maaltijd komen omdat we in het boekje staan. Ik denk ook dat het niet zo'n vaart zal lopen, maar toch... het ging over ons beleid. Zijn wij een doelgroepkerk? Een kerk waar sommigen welkom zijn en anderen niet? Dat zeker niet. Wij zijn geen doelgroepkerk maar een buurtkerk, en iedereen uit de buurt is welkom of je nu een paar ton verdient per jaar of dakloos bent. Dat geeft best wel eens problemen... al die verschillende mensen bij elkaar. En regelmatig duiken er dan ook nog mensen op die niets met de buurt hebben, met of zonder dak boven hun hoofd. Dat is niet volgens ons beleid. Al typend is me ondertussen een verhaal over Jezus in gedachten gekomen over doelgroepenbeleid. Hij was gekomen voor de Joden, de kinderen aan Gods tafel. Dat is normaal toch? zo gaat dat in een gezin: het brood is voor de kinderen, niet voor de honden. Maar die honden, ze eten toch ook van de kruimels die van de tafel vallen? Zo moeten wij ook maar omgaan met ons beleid. We zijn er voor de buurtbewoners. Maar als er eens iemand van elders komt of een groepje hongerige daklozen... mooi toch als we ons eten en ons geloof dan ook met hen kunnen delen? Zeker, het geeft soms trammelant en ontevreden gezichten. Want als je schippert met beleid dan krijg je de boel nooit goed op orde. Jammer dan.

Den Haag - Durban - Parijs

Wat hebben deze steden met elkaar te maken? Vorige week kreeg ik naar aanleiding van een blogbericht een mail uit Durban over een reactie van iemand uit Parijs.
Het begon op kerstavond 2005. 2 Nigeriaanse mannen hadden op straat een uitnodiging gekregen voor de kerstviering van de Havenkerk. Ze kwamen in de kerk en er ontstond iets van contact. Ik ken de 2 mannen eigenlijk alleen van de paar keer dat ik ze in een kerkdienst heb gezien en ontmoet. Na een aantal maanden waren ze weer verdwenen. Ze waren illegaal, opgepakt door de politie en het land uitgezet. Na jaren heeft één van hen via Facebook contact weten te leggen met Hans Vel Tromp. Hans was in de tijd dat deze 2 mannen in de Havenkerk kwamen als pastoraal werker/gemeentestichter verbonden aan de Havenkerk. Momenteel werkt Hans in Durban aan een nieuwe 'Harbour Church' (zie bericht 'De Havenkerk op TV van 18 maart). Hans had een link naar mijn blog op Facebook gezet waarop de volgende reactie uit een Banlieu in de buurt van Parijs kwam:  "i'm filled with emotion as i get to see pastor peter again. God bless both of u." Aan Hans heeft hij laten weten dat hij in de Havenkerk tot geloof is gekomen. Sinds die tijd leest hij in de Bijbel, hij gaat naar de kerk in zijn buurt. Ik was ook 'filled with emotion' toen ik dit berichtje las. Je ziet mensen gaan en komen in de Havenkerk. Heel vaak zie je geen vrucht. Als er dan zo'n berichtje komt uit de Banlieus bij Parijs... thank you Isaac. God bless you!

Een spiegel van de buurt?

Als je kerk in de buurt wilt zijn, dan wil je ook graag dat de mensen in de kerk een afspiegeling zijn van de mensen in de buurt. In de Schilderswijk is een kleine 10% van de bewoners van Nederlandse afkomst. De grootste bevolkingsgroepen komen uit Turkije, Marokko en Suriname. Daarnaast zijn er nog een tal van landen waar mensen vandaan komen. De Schilderswijk is een echte multiculturele wijk. En door de grote groepen Turken en Marokkanen dus ook een overwegend Moslim-wijk. Wat betekent de aanwezigheid van zo veel moslims voor de Havenkerk? We beseffen dat het begint met goed contact. In de loop van de jaren is wel iets van contact ontstaan, maar naar ons idee nog te weinig. We bidden er voor dat er meer contacten mogen groeien. Gisteren hadden we voor het eerst een bijeenkomst van een groepje mensen die visie hebben voor contact met moslims. Mooi is om te zien dat veel mensen al allerlei contacten hebben met moslims op het werk of in de buurt. We hebben samen nagedacht over wat we kunnen betekenen voor moslims in de buurt. Maar wat willen we dan eigenlijk? Het gaat volgens mij om een open en eerlijke ontmoeting, om laten zien dat je goede buur kunt zijn met elkaar, om samen te spreken wat ons ten diepste bezig houdt, om te delen hoe ons geloof kleurt hoe we in het leven staan...Willen we dan ook dat ze gaan geloven in Jezus? Bij een open en eerlijke ontmoeting hoort dat je open en eerlijk bent over wat je ten diepste gelooft. Wij geloven dat mensen door geloof in Jezus tot hun bestemming komen. Dat geldt ook voor onze moslimnaasten. We gunnen het ze graag!